Home Amateka Amateka: Abakomeye k’Umuco wa Kinyafurika n’Abanyamadini, ntibavuga rumwe kubyo kwiyambaza Abatagatifu no guterekera Abazimu

Amateka: Abakomeye k’Umuco wa Kinyafurika n’Abanyamadini, ntibavuga rumwe kubyo kwiyambaza Abatagatifu no guterekera Abazimu

by Marie Joseline Nyituriki

Abakomeye ku mahame y’amadini ndetse n’Abakomeye k’umuco wa Kinyafurika, ntibavuga rumwe ku bijyanye no kwiyambaza Abatagatifu, ndetse no guterekera Abazimu, kuko bavuga ko Abazimu ari igeno ry’Imana naho Abatagatifu ari ibyo umuntu yihimbiye.

Kuva kera na kare mbere y’umwaduko w’Abazungu, bene Kanyarwanda basengaga Imana imwe ndetse bakira n’imihango yo guterekera no kubandwa ndetse wasangaga ari umuhango bakoranaga ukwemera gukomeye.

Nyuma y’aho umuzungu aziye, akazana ivanjiri ndetse akabumvisha ko basenga Imana, benshi batangiye kumuyoboka, ibintu bamwe batemeranyagaho nawe ariko birangira bigiye mu mitwe ya benshi kuko byageze naho Umwami wari uriho abatizwa, bihita biba nk’ihame muri rubanda kubatizwa batisimu yiswe iy’abazungu cyane ko ngo umwera uturutse ibukuru ukwira hose.

Gusa kugeza magingo aya hari Abakomeye k’umuco nyarwanda batemeranya n’Abakomeye ku mahame y’idini cyangwa se itorero, kuko bemeza ko n’ubundi ibi bikorwa byo kwiyambaza Abatagatifu ntaho bitaniye no guterekera cyane ko nta muntu ugira undi Umutagatifu.

Mu kiganiro Umuvuzi Gakondo Rutangarwamaboko yagiranye n’ikinyamakuru Isezerano.com, yavuze ko mbere ya byose, umuco w’Abanyafurika ariwo wibwe, kandi ko Umuntu wa mbere wabayeho ari umunyafurika akaba yarakomokaga mu gihugu cya Tanzania. Avuga ko kuri we Abatagatifu aho batandukanira n’Abazimu ari uko Abazimu baba ari igeno ry’Imana, naho Abatagatifu babagirwa n’abandi bantu bagenzi babo.

Ati” Abatagatifu ni Abantu baba barapfuye bakaba abazimu, ariko kubera Abazungu badushyize mu mutwe ko ibyabo aribyo byiza kandi nabyo barabyibye iwacu, bigatuma abantu bumva ko ari abantu beza kandi bakoreye Imana. Ibi byose babikomora mu muco wa Kinyafurika, kandi nta na kimwe uzabona cy’Abazungu kitakomotse muri Afurika.”

Akomeza avuga ko hari byinshi mu bitabo biba byaranditswe, bigaruka ku mateka ya Afurika n’uburyo Abazungu bagiye bigarurira umuco wabo bakawuhinduramo uwabo, bagira ngo bababuze gutekereza, ari naho haturutse Yezu Kristu kandi atarigeze Abaho.

Ati” Ubundi uwo Yezu Kirisitu ntawigeze abaho, ahubwo ni Umwana w’ikinege w’Imana witwa Rubogo Mutabazi, waje gucungura Abantu akicwa ndetse akazuka k’umunsi wa gatatu, akajyanwa murabyo. Uwo Rubogo rero ariwe Abazungu bise kirisitu, niwe urwanirira u  Rwanda, iyo hari amaraso y’umunyarwanda amanekeye kubundi butaka bw’ikindi gihugu, aba umuvumo kuri bo.”

Iki ni igitabo Rutangarwamaboko avuga ko ushobora gusangamo amateka ya Rubogo Mutabazi.

Umuvuzi Rutangarwamaboko avuga ko iyo biza kuba atari ibihimbano byazanywe n’Abazungu, Musenyeri Alexis Kagame na Bigirumwami Aloys baba ataranditse Ibitabo bigaruka ku mateka ya Kinyafurika, n’uburyo umuco wayo wibwe n’Abazungu. Ati” Nonese Bigirumwami Aloys na Alexis Kagame ntibari Abasenyeri? Kuko babibashyizemo batabishaka rero niyo mpamvu bagiye bandika ku mateka, hari igitabo kirimo amateka avuga ko Umuzimu ari umuntu muzima uva ibuzima akajya ibuzimu cyanditswe na Bigirumwami Alyos.”

Yavuze ko abantu bakwiye guhonoka, bakagaruka ku muco wabo, aho gukomeza kwizera ibya kizungu kandi byarakomowe muri Afurika nubundi. Avuze ko byinshi ku mateka ushobora kubisanga kuri google, ugendeye ku bitabo byanditswe nawe, cyangwa mu byanditswe n’Abandi bisobanura Amateka y’Abazimu, kubandwa no guterekera.

Ibi kandi bigarukwaho na Munyetorero, umwe mubakomeye k’umuco Nyarwanda akaba n’umwe mu bigeze gukomera ku mahame ya gikirisitu, mu kiganiro yagiranye na Isezerano.com yagize ati” reka mbaze ngorore gato kuri iri nyito twazaniwe yiswe ” iyobokamana”.Nta muntu uyoboka Imana kuko ari yo Rurema, ni yo mbaraga ,ni yo Mwimerere ,umuntu aba muri yo ( yabyanga ,yabyemera) ,na yo iri muri we. Nta muntu rero wayirusha intege ngo arayiyoboka .Aha naho abanyedini bahubatse indiri y’amarangamutima ,n’ukwemera, kandi Abazimu n’Abatagatifu nta tandukaniro riri hagati yabo.”

Munyetorero akomeza asobanura Impamvu Abantu bagishikamye ku mahame y’idini, avuga ko biterwa no kudasobanukirwa ndetse no kutamenya.

Ati”Impamvu yabyo ni ukudasobanukirwa ,no kwiyambura cyangwa kwamburwa agaciro, bibyara gutakara cyangwa kwitakaza. Ariko njye ,uwiyambaza abazimu be simufata nk’inkozi yibibi cyangwa nk’ukorera Satani kuko nzi icyo bisobanura .Ababifata kuriya ni ukubera kutamenya kuko umuntu yiyambaza uwo azi ,uwo bafitanye isano.Kwiyambaza Marie  cyangwa Jean ni ukwitakaza gukomeye kuko nta murage aba yaransigiye ahubwo nawusigiwe n’ababyeyi,abavandimwe n inshuti.”

Ibi uyu munyetorero avuga, abishingira ku mateka y’ibyo yasomye nibyo azi mu muco Nyarwanda agira ati” Ikindi kandi iyo urebye guhera tariki ya 28/10/1946 Abanyarwanda benshi barundumukiye mu kwemera kutagira ukumenya kuberako umwami yari amaze gufatwa bugwate bamubatiriza i Nyanza.Umwera uturutse ibukuru…Ingaruka zabyo turazikoreye.”

Kuruhande rwe abona ko na Shitani itabaho, ko ahubwo ari iterabwoba ryazanywe n’Abazungu bakarishyira mu banyafrika bajya no kuyerekana bakayerekana bayigize umukara cyangwa ikintu kirabura, bashaka kuyigereranya n’Umwirabura. Avuga ko Abatagatifu atabavugaho kuko nabo ari Abantu bazima baba baravuye mubuzima bakajya mu buzimu, bityo bakaba Abazimu. Ati” Ijambo Abatagatifu ni.iritirano riri mu rurimi rw’ikiswahili aho bavuga “Mtakatifu” bishatse kuvuga Uwera mu rurimi rw’ikinyarwanda.”

Abakomeye k’umuco bavuga ko uwa Afurika wibwe n’Abazungu.

” Kandi ikindi umuco w”Abirabura ni wo wabayeho mbere y indi yose ku isi. Ahubwo bagiye bawibamo ibintu byinshi bakagenda bagahinduramo utuntu tumwe na tumwe bakawugarura wahinduye isura bakabyita ibyabo .Ariko iyo witegereje neza  ni iby’Abirabura bibye bakabyiyitirira. Gusa nanone nishimira ko atari ibihugu byose byayobotse iyo nzira, kuko hari ibigikomeye ku muco nubwo ari bike.”

“Nusoma neza amateka yabyo ,ugasesengura uzasanga intwaro bakoresheje ya mbere ari ukwiga ” umwirabura” mu miterere ye yose ,bamaze kumumenya bacuze uburyo bwo kumwinjirira bahereye ku byo bamubonyeho .Ubwo buryo nta bundi ni ” iterabwoba.”

Icyo bamubonyeho ni uko umwirabura ,muri rusange , ari umuntu mwiza kandi ateye nk’umwana.Ubwo bwana bwe bwarabafashije  n ubwo bugwa neza bwe bwarabafashije kugira ngo bimure inkingi z’umuco we bazisimbuze izabo.”

Urugero: Uyu  mwongereza ageza ijambo ku nteko ishingamategeko y’Ubwongereza yaragize ati” Natembereye Afurika,sinabona abasabiriza  n’abajura, nabonye abantu bafite indagagaciro. ndatekereza ko tudashobora kubigarurira tutangije / tutarimbuye urutirigongo rwabo arirwo  indagagaciro n’umurage w’umuco wabo.

Amagambo yavuzwe n’umwongereza Lord Macaulay kuri Afurika.

Kubera iyo mpamvu,ndasaba ko gahunda  y’uburere  na ndangamuco  yabo yasimbuzwa, ndetse abo banyafurika bagatekerezako ibivuye  hanze by’umwihariko mu bwongereza ari byo byiza kurusha ibyabo bemera,bakitakariza icyizere n’umuco wabo bagahinduka uko dushakako baba aribyo guhora buri gihe bari mu nsi yacu, ushaka gusobanukirwa byinshi cyane wasoma igitabo cyitwa “INGANJI KARINGA” cyanditswe na Musenyeri Alexis Kagame.”

Ahamya adashidikanya ko Ibikorwa n’abanyamadini n’amatorero biyambaza Abatagatifu cyangwa se Abera, ko ntaho bitaniye no guterekera Abazimu no kubandwa cyane ko ari umurage wa bene Kanyarwanda.

Abakomeye ku mahamye y’idini n’amatorero ntibabyemera.

Ibi bivugwa na Munyetorero Abanyamadini babihakana bivuye Inyuma, bagaragaza ko Abazimu ari Abantu baba baravuye mu buzima ariko bakajya baza gutera ubwoba abo basize bo mu niryango yabo ariko Abatagatifu bo bakaba bari iruhande rw’Imana Data bayiramya bayisingiza.

Umwe mu bitegura kwiyegurira Imana(Fratiri) yagize ati” Imyemerere yabakurambere cg indi yo mu yindi mico itandukanye ni uko ubuzima bwo ku isi bukomereza ahandi. Bityo hakabaho uburyo butandukanye bwo gukomeza ubuzima ariko bushyingiye ku buryo umuntu aba yarabeyeho ubuzima bwo ku isi.

Uwari umuntu ugizwe n’umubiri na Roho, iyo atabarutse kuko atazima abaho nk’umuzimu. Umuzimu si umurambo. Umuzimu reka tubigereranye na Roho y’uwariwe wese upfuye. Gusa byabaga ngombwa ko uyu muntu iyo yabaga yarapfuye atishimye yaterekerwaga. Naho Abatagatifu bo baba barapfuye nta cyaha ndetse nta n’icyasha bafite bityo bagahabwa umwanya Imbere y’Imana kandi bagasabira twe abasigaye ku isi kugira ngo natwe tuzahabwe umwanya iruhande rw’Imana.”

Pasitori mu itorero rya ADEPR nawe yagize ati” Itandukaniro rirahari, Abazimu mu mvugo ya kimuntu:ni imyuka y’abantu bapfuye,ariko mu mvugo ya Bible siko bimeze kuko imyuka y’abapfuye nta bubasha ifite bwo kugaruka mu Bantu ngo igire icyo ikora.

*1.umubwiriza 9:5,10 [5]Abazima bazi ko bazapfa, ariko abapfuye bo nta cyo bakizi kandi nta ngororano bakizeye, kuko batacyibukwa. [10]Umurimo wawe wose werekejeho amaboko yawe uwukorane umwete, *kuko ikuzimu aho uzajya nta mirimo nta n’imigambi uzahabona, haba no kumenya cyangwa ubwenge. 2 Abakorinto 11:14 [14]Kandi ibyo si igitangaza, kuko na Satani ubwe yihindura nka marayika w’umucyo.

*ABAZIMU: IMYUKA Y’ABAPFUYE ARI ABANYABYAHA.

Abantu batwerera imbaraga imyuka y’abantu bapfuye ariko siko bimeze,ahubwo abadayimoni bishushanya ndetse bakaniyitirira abantu,kuko ubwo bushobozi Satani n’abadayimoni barabufite. Nkuko byanditswe mu Abanyefezi 6:12[12]Kuko tudakīrana n’abafite amaraso n’umubiri, ahubwo dukīrana n’abatware n’abafite ubushobozi n’abategeka iyi si y’umwijima, n’imyuka mibi y’ahantu ho mu ijuru.

*ABATAGATIFU: Abakiranutsi bapfuye(Aha ngaha bisaba kwitonda,keretse abo Bible ihamya yo ubwayo,abandi tuzabimenya ku munsi w’umuzuko/Rupture of the Church/No ku munsi w’urubanza/Final Judgement after Millennium Period)

Gusa nanone Abatagatifu ntawe basabira nta nicyo bakora bategereje umuzuko nkuko biri mu Heburayo 11:39-40[39]Abo bose nubwo bamaze guhamywa neza ku bwo kwizera kwabo, nyamara ntibahabwa ibyasezeranijwe.[40]kuko Imana yatugambiriye ikirushaho kuba cyiza, kugira ngo abo badatunganywa rwose tutari kumwe.

 

KWIYAMBAZA ABATAGATIFU CGA ABAZIMU BYOSE NI UBUYOBE

Ubundi Abazimu ntibabaho ahubwo habaho Abadayimoni. Abadayimoni ni abamarayika bigometse ku Mana ibacana na Satani. Yuda 1:6[6]N’abamarayika batarinze ubutware bwabo ahubwo bakareka ubuturo bwabo, ibarindira mu minyururu idashira no mu mwijima w’icuraburindi kugira ngo bacirwe ho iteka ku munsi ukomeye.

Abatagatifu, ni Abera bapfuye nkuko Bible ibihamya ariko ntibakwiriye kwiyambazwa kuko ni icyaha gikomeye. Matayo 4:10[10]Yesu aramubwira ati “Genda Satani, kuko handitswe ngo ‘Uramye Uwiteka Imana yawe, abe ari yo ukorera yonyine.’ ”

Kuba umuzimu si imvugo ya Bibiliya, ahubwo ni abantu babyibwira,ko niba umuntu apfuye adakizwa ajya ikuzimu,akaba umuzimu (oya) abapfuye badakijijwe imyuka yabo (Kuko umubiri urapfa hagasigara umwuka) irindirwa ikuzimu (itegereje gucirwaho iteka)ariko nta bushobozi ifite bwo kugaruka ku isi. Umutagatifu:uwapfuye yubaha Imana ,imyuka yabo irindiwe muri Paradise itegereje umuzuko w’Abera.

Ibitabo Rutangarwamaboko avuga ko byafasha Abantu Gusobanukirwa.

Ibitabo washaka:

-Imihango Imigenzo n’Imiziririzo mu Rwanda cya Musenyeri Bigirumwami

-Le Rwanda ancien cya De Lacger,

-La Royauté sacrée de l’qncien Rwanda cya Marcel d’Hertefelt na André Coupez,

-Les enfant d’Imana, Histoire sociale et cturelle du Rwanda ancien cya Jean Luc Galabert

-The Impact of ‘KIRAZIRA’ on Mental Health in Rwandan Culture. Ethno-psychiatric Approach cya Rutangarwamaboko

Igitabo gisobanura Amateka y’Abazimu.

You may also like

Leave a Comment